Mustafa Fehmi Efendi, son devir Osmanlı ulemasından olup aslen Altınordu Merkez Topluca MAHALLESİNDENDİR. Hamzazade Hüseyin Efendi'nin oğludur. İlk tahsilini, babası Hüseyin Efendi, dedesi İbrahim Efendi ve Gerce köyünden Engüroğlu Hoca'nın dizi dibinde yapan Hamzazade Mustafa Fehmi Efendi, yüksek tahsil için gizlice İstanbul'a gider. Kendi anlatımına göre, İstanbul'da 25 sene altı ay eğitim görür. Bu kadar uzun zaman zarfında bir kere bile köyüne gelmemiş, ancak mektuplaşarak irtibatını sürdürmüştür.
Köyündeki talebeliği esnasında medresesi adına köylere ticarete çıktığı, bir defasında gittiği bir köyde 50 gün hasta olarak yattığı belgelerden anlaşılmaktadır.
Yine, 13 Kanun-ı Evvel 1887 tarihli bir belgede, İstanbul'da Şehzadebaşı Medresesi'nde mukim Talebe-i ulumdan (Medrese öğrencileri) Ordulu Mustafa Efendi bin Hüseyin , 6.sınıfın sonunda girdiği imtihanı kazandığı ve uluf akçesi ( burs ) almaya hak kazandığı kaydı vardır.
Mustafa Fehmi Efendi'nin çok başarılı bir talebe olduğu resmi belgelerden anlaşılmaktadır. Yine hocaları tarafından kendisine gönderilen pusula şeklindeki yazılardan öğrenci, yurt , imarethane sorumlusu olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Yine resmi belgelerden anlaşıldığına göre, medreselerde maaşlı yöneticilik, müderris yardımcılığı (Muin) gibi görevlerde bulunduğu ve aldığı ücretin bir kısmını ailesine gönderdiğine ilişkin bilgiler mevcuttur.
Mustafa Fehmi Efendi, Arapça ve Farsça'yı ana dili gibi okur ve yazarmış. Yaşının ilerlemesine rağmen Ruûs (profesörlük) imtihanını kazanarak o unvana da sahip olur.
1902 yılında icazetnamesini (diploma) aldıktan sonra, zamanla biriktirdiği bir ton kadar kitabı, kiraladığı dört deve ile memleketine getirir.. Daha yorgunluğu çıkmadan çevre köylerden cuma vaazları yapması için davetler alır. Saraycık Köyümüz Oyumgürgen (Altınordu'ya bağlı) merkez camisinde verdiği muhteşem vaazdan sonra, köyün ileri gelenleri tarafından İstanbul Hükümeti'ne yapılan ısrarlı müracaatlar neticesinde , daha önce Adapazar'na yapılmış olan müderrislik tayini, Saraycık medresesine çevrilmiştir.
Burada göreve başladıktan sonra Hasan Candan'ın kızı Ayşe Hanım ile evlenir. Değirmenyanı Eski Cami'de ders vermeye başlar. İlk yıl (1902) Saraycık, Osmaniye, Tepe-ibâlâ (Altınordu-Yukarıtepe Mah.), Kayabaşı, Büben (Topluca,Zafer) gibi çeşitli köylerden gelen 47, ,ikinci yıl (1903) 10 öğrenci daha ilave olunarak 57 öğrenciye ders verir. Dört yıllık hizmetten sonra, Saraycık kadrosuyla beraber, Bayramlı köyü Eldirek değirmeni yanındaki medreseye atanır. Uzunömeroğulları'ndan İhsan Bey (Uzunlar) ve Abdurrahman Ağa, Hoca'nın başarılı talebelerinden imiş.
Mustafa Fehmi Efendi'nin tayini 4 sene sonra, Dersim Sancağı (Tunceli) Merkez Müderrisi olarak yapılır. O yıllarda Dersim Sancağı'nın merkezinin Hozat olduğunu, oradan aldığı nüfus cüzdanından anlamaktayız. Hamzazade Toplucalı Müderris Mustafa Fehmi Efendi Hozat'a tek başına gider. Görevi esnasında memleketine gitmek istediği zaman, elindeki muhafız belgesiyle yol boyundaki karakollar arasında kendisine iki asker refakat-eşlik eder. 8 yıllık bir hizmetten sonra EDİRNE MÜFTÜSÜ olarak atanır . Ancak, yaşının ileri olması ve çocuklarının da küçük olması sebebiyle yeni görevine gitmeyip köyüne döner. Mustafa Fehmi Efendi 29 Eylül 1920'de vefat etmiş olup kabri Topluca köyü Sarıahmet mezarlığındadır. Allah rahmet eylesin.( Bu bölümün hazırlanmasında verdiği bilgi ve belgeler dolayısı ile değerli dostum e. İmam Hatip Mustafa Dündar'a teşekkür ederim. M.G.)
