Bugün, 17 Ocak 2026 Cumartesi

Muzaffer GÜNAY


BİLEN VAR MI ARKADAŞLAR, TÜRKMENİSTAN NERESİ?

BİLEN VAR MI ARKADAŞLAR, TÜRKMENİSTAN NERESİ?


Türkmenistan, Orta Asya'dadır. Kuzeybatısında Kazakistan, doğu ve güneyinde Afganistan, güney ve güneybatısında İran ile sınır komşusudur. Batısında Hazar Denizi bulunmaktadır. Başşehri Aşkaabad'tır. Yaklaşık olarak altı milyon kadar nüfusa sahiptir. Resmi dili Türkmencedir. Nüfusun % 82'si Türkmenler'den oluşur. Nüfusun yüzde 96'sı Müslümandır. Tarihimizde Selçuklular ile Gazneliler arasında devam eden savaşların en büyüğü ve en önemlisi Merv civarındaki , DANDANAKAN yakınında olmuştur. Selçuklular, Sultan Mesut idaresindeki Gazne ordusunu 23 Mayıs 1040'ta bozguna uğrattılar. Bu savaş ile Horasan'da bağımsız bir devlet kurulmuştur. işte Horasan'da kurulan ve İslam tarihçilerinin Selçuklu devleti adını verdikleri bu devlet, Anadolu Selçuklu Devleti, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temelidir. Bundan sonra Tuğrul Bey Sultan sıfatını almış, Çağrı da Melik unvanıyla Merv şehrinde kalmıştır. 19. yy'ın sonlarından itibaren Ruslar, Türkmen toprakların işgale başladılar. 1859'da oluşturulan Tekeler, Salırlar ve Sarıklardan oluşan büyük Türkmen Birliği, bu olaya şiddetle karşı çıkar. 12 Mayıs 1877’de Türkmen kuvvetleri ile Ruslar, Kızılarvat'ta karşı karşıya geldiler. Kendilerinden kat kat üstün olan Rus kuvvetleri karşısında geri çekilmek zorunda kaldılar.

1917 İhtilali'nden sonra Türkistan'da ayaklanmalar olsa da Ruslar bastırmışlardır.

Türkmenistan, 27 Ekim 1991'de yaptığı halk oylaması ile bağımsızlığını ilan etmiştir. İlk tanıyan ülke de Türkiye Cumhuriyeti Devleti olmuştur.

 

KÜLTÜRÜ

Köklü bir tarihe sahip olan Türkmenler, Türkmenistan başta olmak üzere Irak, İran, Türkiye, Suriye ve dünyanın farklı coğrafyalarında milli kimliklerini koruyarak yaşamaktadırlar. Geleneksel kültür anlayışının hakim olduğu bir medeniyete sahiptirler. Kültürü benimsetmek ve yaygınlaşmasını sağlamak için halı müzesi, buğday müzesi ve sergi salonları kurulmakta, Bedev, Kavun, su, hasıl bayramları ve diğer milli bayramlarda, toylarda ve özel merasimlerde kültürel değerler ve milli gelenekler yansıtılarak sosyokültürel yapıyla birlikte, tarih, dil ve edebiyat yaşatılmaktadır. Türkmenistan'da özellikle doğum, ölüm, düğün, sünnet, Kadir Gecesi, Ramazan ve Kurban Bayramı, Nevruz, Ak Koyun Toyu (peygamber yaşı toyu) gibi geleneksel ve dini törenler, bağımsızlıktan sonra coşku ile yaşatılmaktadır. (Türk Kuşağı, Türkiye'nin Büyük Stratejisi, MHP)