Bugün, 17 Ocak 2026 Cumartesi

Taner ÇELENK


BÜYÜK TEHLİKE, METAVERSE

BÜYÜK TEHLİKE, METAVERSE


Metaverse: Sanal evren, kurgulanmış bir dünya, alternatif ya da paralel bir yaşam alanı olarak tanımlayabiliriz. Öyle bir alan ki bu alan, normal hayatınızda yaptığınız hemen her şeyi yapabiliyorsunuz. Mesela, alışveriş yapabiliyor, gezebiliyorsunuz. Ev, arsa alabiliyor, yatırım yapabiliyor, sinema, konser gibi sosyal aktivitelere katılabiliyorsunuz. Şuan ki aşamada bu ve benzeri durumlar mevcut iken; her geçen gün geliştirilen ve yeni alanlar oluşturulan bu sanal dünyada yarın sanal ibadet, sanal evlilikler, sanal savaşlar, sanal okul, sanal iş hayatı… gibi tüm alanlar açılacak ve yeni nesil buna büyük bir tutkuyla dâhil olacaktır. Buna emin olabilirsiniz.

Sanal hayatta kendisine bir avatar (sanal bir kimlik, şekil,) seçen genç dünyada olduğundan daha yakışıklı, güzel olacak. Yine dünyada olduğundan daha yetenekli ve ilgi çekici olabildiği, beğenildiği için gerçek dünyada tadamadığı zevkleri, hisleri, bulamadığı ilgi, alaka ve başarıyı orada buldukça daha da bağlanacak bu hayata.  Ve bugünkü internet bağımlısı olup nadir de olsa yüzünü gördüğümüz, çantasını hazırlayıp okula gönderdiğimiz, tartıştığımız, birlikte yemek yediğimiz, sohbet ettiğimiz, iyi bir okul kazanıp bir iş bulabileceğini hayal edip mürüvvetini görmeyi umduğumuz, vesilesiyle torun sevgisi tatma hayalleri kurduğumuz evlatlarımıza dair hayallerimizin yerle yeksan olduğu bir mecra olarak karşımıza “metaverse” denilen dünya çıkacaktır.

Düşünün evladınızın lise çağı gelmiş, ben zaten okula gidiyorum diyecek, evlilik çağı gelmiş, benim bir eşim var diyecek, bir işe gir evladım diyeceksin, benim zaten bir işim var diyecek… ve biz anne babalar onların ne demek istediğini anlamadığımız gibi; hayatlarından da endişe edeceğiz. Bu endişemizde hiç olmadığımız kadar haklı olacağız.

 Evlenmeyen doğal olarak çoğalmayan,  çalışmayan, oturduğu yerden bambaşka bir yüz ve bambaşka bir kimlikle tabiri caizse manken gibi bir fiziğinin olduğu bir dünyadan, obezite olmuş, şekil şemal kaymış, kimsenin beğenmediği, övgüler dizmediği, alkışlamadığı bir dünyaya doğal olarak dönmek istemeyecek yavrularımız. Her türlü tatmini yaşadığı, oturduğu yerden, yorulmadan kazandığı, gezdiği, eğlendiği… bir dünya çocuklarımıza çok daha cazip gelecek.

Belki de son zamanlarda bilgisayar başında, metaverse ’de ( sanal dünya) yaşarken gerçek dünyada son nefesini vermek üzere olduğunun bile farkında olmadığı bir beyin uyuşukluğu ile yaşamaya devam eden ölü ruhlara sıkça rastlayacağız. Girdiği sanal dünyadan onu çıkaracak biri olmadığı için yalnız başıma evlerde cesetleri kokmuş bir halde ölmüş gençlere denk geleceğiz.

Bu söylediklerim çok uzak değil değerli dostlar. Sanal dünya bizi birbirimizden hızla koparmaya devam ediyor. Bizi diğer varlıklardan ayıran en değerli varlığımız olan aklımızı bizden alıyorlar. Sanal yani kurgulanmış bir dünya olan metaverse ile bugün bu çok daha tehlikeli bir boyuta gelinmiştir. Evlenmeyen, üremeyen, üretmeyen, bağımlı, asalak, geçtim kulluk bilincinden; insanlık bilincini, yaşam amacını unutmuş bir hayatın içine hızla çekiliyor yavrularımız. Ve biz her zaman olduğu gibi ağzı açık, yarı şaşkınlık, yarı hayranlık içinde vay be teknoloji ne kadar gelişmiş, bilim uçmuş, biz geç doğmuşuz, gençler çok yetenekli, çocuğum harika işler yapıyor gibi zavallı bir ruh halinde yalnız başına, aynı odada ama evladından ayrı bir dünyada, ihtiyacımız olsa bir bardak su veremeyecek halde, evlatlarımızın gözümüzün önünde yok oluşuna şahit olacağız. Ya da tam tersi yanında olduğumuz halde can çekiştiğimizi, öldüğümüzü bile fark etmeyecek bir hayatın içinde olacak evlatlarımız.

Rabbimiz En’am Suresi 32. Ayette “Dünya hayatı bir oyun ve eğlenceden başka bir şey değildir! Âhiret yurdu ise Allah’a karşı gelmekten sakınanlar için daha hayırlıdır. Hâlâ aklınızı başınıza almayacak mısınız?” diyor. Evlatlarımızın fani olan, dünyalık, maddi hayatları ile ilgili kaygılarından zaman bulup da hiç bitmeyecek olan, ebedi ahiret yurduna da yatırımı için zaman bulduğumuzda her şeyin çok daha iyi ve güzel olacağını şüphesiz göreceğiz. Ahlak, edep sahibi, Rabbini bilen, Yaptığını Allah için yapan, yapmadığını Allah için yapmayan doktor, mühendis, bilim adamı vs. neden yetiştirmeyelim. Evladımızın iki hayatına da neden yatırım yapmıyoruz? Evlatlarımızla bu dünyada olduğu gibi cennette de bir arada olmak istemiyor muyuz?

İki günü birbirine eşit olan ziyandadır. İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır… Diyen bir dine sarılan hem dünyasını hem ahiretini kurtarır Biiznillah.

Selam ve dua ile kalın sağlıcakla...