Şu günlerde okumakta olduğum kitaplardan biri, "Yıkılıştan Dirilişe Anadolu Mücadelesi".. Duayenimiz Recep Azakli abinin yeni çıkan ve aynı zamanda bir ilk olan eseri... Tarihi, hele yakın tarihimizi öğrenmek ya da bildiklerimizi tazelemek açısından iyi bir fırsat.
Bu kısa girişten sonra, adı verilen eserden ekleme ve çıkarma yapmaksızın bir alıntı yapalım:
Erzurum Kongresi'nin toplanmasını hızlandıran dış faktörler de, hızlandırıcı bir rol oynamıştı. 18 Ocak 1919 tarihinde toplanan Paris Barış Konferansı'nda Trabzon ve Erzurum'un kaderini çok yakından ilgilendiren görüşmeler, kongrenin toplanmasını hızlandırdı. Trabzon ve yöresinde Rum Pontus, Erzurum ve yöresinde Ermenistan devletlerinin kurulması çabaları artmıştı. İngilizler, Güneydoğu Anadolu'da kendi himayelerinde bir Kürdistan devleti kurdurmak için yoğun bir çaba içine girmişlerdi. Bu tehlikeli gelişmeler karşısında , Trabzon ve Erzurum mahalli dernek üyeleri güçlerini birleştirerek, yaşadıkları topraklarda yeni devletlerin kurulmasına fırsat vermemek için ERZURUM KONGRESİ'nin toplanmasına karar verdiler.
Erzurum'da bir kongrenin 10 Temmuz'da toplanması için karar verildi. Kongre öncesi bazı olaylar yaşandı. Karabekir Paşa, Erzurum Kongresi'nin toplanmasına öncülük ediyordu.
Karabekir Paşa'nın isteği üzerine Mustafa Kemal Paşa da Erzurum'a gelmişti. Erzurum'da bir kongrenin yapılacak olması, İngilizleri tedirgin etti. İngilizler, Anadolu'da yeni bir örgütlenmenin başlangıcı olacak olan Erzurum Kongresi'ni yaptırmamak gibi teşebbüslere giriştiler. İlk iş olarak Kongrede etkili olmaması için Mustafa Kemal Paşa'nın hükümete baskı yapılarak azledilmesi sağlandı Mustafa Kemal Paşa da askerlik mesleğinden istifa ettiğini açıkladı. İngilizler delege seçimlerini engellediler. Kongre'nin toplanması, 10 Temmuz'dan 23 Temmuz'a ertelendi. (Başka bir yazı ile devam...)
