Bir varmış, bir yokmuş. Eski zamanların birinde, bir adam varmış. Bu adamın bir atı ile bir eşeği varmış. Adam, at ve eşeği ile yük taşıyarak geçimini sağlarmış.
Günlerden bir gün, evi yanmış.
Ama eşyalarının bir kısmını kurtarmış. Çalışmış, çabalamış başka bir yere ev yapmış. Yanan evinin eşyalarını, yeni evine getirmek için atına ve eşeğine yüklemiş, yola çıkmış.
Gide gide bir dereye varmış. Atına ve eşeğine dereden bol su içirmiş. Yoluna devam etmiş. Yükü hafif olduğu için at, çok önden gidiyormuş. Eşeğin yükü ise çok ağır olduğundan çok yorulmuş.
İhtiyarlayan eşeğini gözden çıkaran adam, eşeği yürüyemedikçe onu sopasıyla dövüyormuş. Yolda mola veren adam, bir ağacın altında uykuya dalmış.
Bu sırada, eşek, ata seslenmiş:
- Yıllardır süren dostluğumuz var.
At, eşeğe bıyık altından gülerek:
- Varsa var, ne olmuş? Demiş.
Çok yorgun olan eşek:
-Yüküm çok ağır, zaten ihtiyarım. Şu yükümün birazını alsan da rahatlasam olmaz mı?
At:
-Kusura bakma, benim yüküm sandığın kadar hafif değil, diyerek kabul etmemiş.
Eşek:
-Böyle devam edecek olursam ölürüm.
At:
-O senin sorunun, demiş.
Adam, eşek ve atıyla tekrar yola koyulmuş. Bir süre sonra eşek, yorgunluktan düşüp ölmüş. Eşeği ölen adam bütün yükü ata yüklemiş. Yetmezmiş gibi, eşeğin derisini yüzmüş. Bunu da ata yüklemiş.
At, onca yükün altında neredeyse yürüyemez hâle gelmiş. Kendi kendine söylenmiş:
- Ah akılsız kafam, ne vardı sanki, akıllılık etseydin de, eşeğin dediğini yapsaydın. Böylece hem kendin bunca yükü götürmek zorunda kalmazdın, hem de zavallı eşek ölmezdi.
Adam ise, yaşlı eşekten kurtulmuş olmanın keyfini yaşıyormuş...
(Anadolu Masalı)